Het gros van de tienduizenden festivalgangers is er zich niet van bewust, maar ergens aan de rand van De Schorre is een uit de kluiten gewassen politiekantoor gevestigd. Zelfs de aandachtige journalist moet bij de les blijven om de locatie – ergens voorbij podium Elixir, trap op, dranghekken door – terug te vinden. Nieuw dit jaar in dat blauw-wit dorp is een forensisch labo. Want: voor het eerst is het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) fysiek aanwezig op Tomorrowland.
“Het labo is er gekomen op vraag van het parket van Antwerpen”, zegt forensisch deskundige Natalie Meert. “Stalen die hier in beslag genomen zijn door de politie komen bij ons terecht voor analyse.” Dat kunnen poeders of kristallen zijn, maar ook vloeistoffen en tabletten. “Bij een XTC-tablet waarin MDMA zit, gaan we steeds dosisbepaling doen. Maar het is niet zo dat elke tablet MDMA bevat, die kunnen ook andere drugs bevatten die we dan gaan onderzoeken.”
(lees verder onder de foto)
© Kris Van Exel
Hele alfabet
De in beslag genomen drugs komen van dealers of festivalgangers. Ze worden uit de rij gehaald aan de ingang van het festival maar evengoed betrapt de politie, vaak undercover, ze op heterdaad op het terrein zelf. Meestal gaat het om stimulerende middelen. Iets minder dan de helft daarvan zijn tabletten. “Daarnaast zien we heel veel poeders zoals cocaïne en ketamine. Ook vloeibare xtc zien we regelmatig.” Tot nog toe bevat de ‘vangst’ weinig nieuws, maar wat het NICC wel opvalt is dat de people of tomorrow steeds vaker verschillende drugs op zak hebben. “Soms het hele alfabet. Van cannabis over ketamine tot XTC. Dat verontrust ons.”
Synthetische drugs zijn de laatste jaren in opmars en dat ziet het NICC ook. “Ketamine is bijvoorbeeld een synthetische drug. Ook synthetische cathinones zien we vaker passeren in onze inbeslagnames.”
(lees verder onder de foto)
© Kris Van Exel
Toestellen testen
Op vrijdag heeft het labo al een aanzienlijk aantal stalen geanalyseerd: 141 om precies te zijn. Maar er is wel meer dan dat opgevist door de politie. “Met de drugs die na halfeen ’s nachts zijn binnengekomen zijn we vandaag verder gegaan.” Het zijn lange dagen voor de vijf forensisch experten die continu aan de slag zijn in de kleine container. Van ’s ochtends tot na middernacht. Gelukkig: mét airco. “Het is wel stevig, ja. Maar we proberen elkaar geregeld af te wisselen.”
Meert, apotheker van opleiding, staat de pers te woord maar heeft zelf ook vijftien jaar ervaring in analyse. “We zijn allemaal mensen die een doorgedreven training hebben gehad om drugs te herkennen en te analyseren. Sommige van mijn collega’s staan al twintig jaar in werkveld maar een festival als Tomorrowland is zeer interessant voor ons. We doen hier ook wetenschappelijke studies, zoals verschillende toestellen om drugs te analyseren vergelijken. Naast de analyses is dit voor ons dus ook een goede praktijktest.”
(lees verder onder de foto)
© Kris Van Exel
‘No judgement’
Al sinds 2018 test Tomorrowland in beslag genomen drugs. Dat de drugs nu voor het eerst ter plaatse geanalyseerd worden, vindt het festival een goede zaak. “Op die manier kunnen trends sneller opgespoord worden en kunnen we, als dat nodig is, mensen waarschuwen voor bepaalde substanties”, zegt woordvoerder Debby Wilmsen. Het is niet zo dat de experts de analyses meteen in de mailbox van de festivalorganisatie droppen. “Maar als ze opmerkelijke of extreem gevaarlijke dingen waarnemen, brengt de politie ons natuurlijk snel op de hoogte.”
Voor wie eraan twijfelt: het festival hanteert een nultolerantie. Maar ondanks strenge controles is het onmogelijk om alle drugs weg te houden. Daardoor liep het vorig jaar grondig mis. Een medewerker en een bezoeker overleden aan de gevolgen van drugsgebruik. Een trieste domper op de feestvreugde. Het is ook om die reden dat Tomorrowland fel inzet op preventie én nazorg. “We doen er alles aan om het festival zo veilig mogelijk te laten verlopen, en daar hoort ook bij dat we mensen aanmoedigen om naar EHBO te stappen als ze zich niet goed voelen”, klinkt het.
Er is ook een snoezelruimte om tot rust te komen, een soort van safe zone. Op affiches op het terrein staat nog de boodschap ‘no judgement’ te lezen. “Daarmee willen we zeggen: we zijn hier om te helpen, niet om te oordelen. Dergelijke boodschappen zetten we in de verf om te vermijden dat mensen te laat hulp gaan zoeken. Een situatie als vorig jaar willen we uiteraard nooit meer meemaken.”